گفت‌وگو با سروش موئینی؛ مولف کتاب‌های ریاضیات تجربی خیلی سبز

بنده سروش موئینی هستم متولد سال 1361که در سال 1379 با رتبه‌ی 72 در رشته‌ی مهندسی مکانیک دانشگاه شریف پذیرفته شدم. در سال 1383 نیز به ادامه‌ی همین رشته در دانشگاه شریف در مقطع کارشناسی ارشد پرداختم. البته در همان اواسط سال تحصیلی 81 – 1380 مشغول به فعالیت در زمینه‌های مختلف تدریس، ویرایش و تالیف ریاضیات شدم. در ابتدا دبیر دیفرانسیل رشته‌ی ریاضی (نظام قدیم) بودم و سپس ریاضیات گسسته رشته ریاضی را تدریس می‌کردم و از سال 1388 به طور متمرکز دبیر ریاضیات رشته‌ی تجربی شدم.

اگر بخواهم به طور دقیق شرح دهم، باید بگویم که من اردیبهشت سال 1387 در حال رانندگی بودم و از انتشارات خیلی سبز با من تماس گرفتند که شما برای ویرایش کتاب ریاضیات گسسته معرفی شده‌اید، این کتاب نوشته‌ی آقای نوید یکتا بود. کار ویرایش من مورد قبول واقع شد. همین باعث شد که در آبان سال 1378 پیشنهاد تالیف کتاب ریاضیات تجربی را به من دادند. بعد از نوشتن کتاب ریاضیات تجربی رفت و برگشت‌های زیادی برای ویرایش آن شکل گرفت و این فرایند با چندین نفر دیگر نیز انجام شده بود. اما چون با مطالبه‌ی تغییراتی که انتشارات خیلی سبز می‌خواست، موافق نبودند و قطع همکاری کردند. اما هر تغییری را از من خواستند انجام دادم و در نهایت کتاب من در دوم شهریور سال 1388 در سطح کشور منتشر شد. هرگاه که از من درباره‌ی نحوه‌ی ورود به عرصه‌ی تالیف سوال می‌پرسند، در پاسخ می‌گویم که ابتدا شما باید یک یا چند کتاب را ویرایش کنید و یک یا چند کتاب نیز در کنار مولف اصلی باشید و بعد به حیطه‌ی اصلی تالیف کتاب وارد شوید. دو کتاب ابتدایی که در خیلی سبز کار کردم، سمت ویراستار داشتم و بعد از آن تالیف کتاب را انجام دادم. من در خیلی سبز کتاب دیفرانسیل و گسسته را نیز نوشته بودم.

کتاب ریاضیات جامع تجربی که در مرداد ماه 1400به بازار می‌آید، نسبت به کتاب چاپ 99 تغییرات خیلی جدی داشته و ما همه‌ی درسنامه‌ها را که حدود 250 صفحه است، مجدداً بازنویسی کردیم. در این درسنامه، آموزش جامعی ارائه شده که مثال‌های میانی زیادی نیز در آن آورده شده که دانش‌آموزان بتوانند قدم به قدم یا این درسنامه و مثال‌ها درس را یاد بگیرند. بعد از درسنامه، تست‌ها آغاز می‌شود که به ترتیب از ساده به دشوار در هر مبحث چیده شده‌اند. ما تمامی مثال‌های کتاب درسی را در نظر گرفتیم و هر کدام که قابلیت تبدیل شدن به تست را داشتند، این کار انجام شده است. تست‌های عُرفی که همواره بوده، تست‌های کنکور سال‌های گذشته رشته‌ی تجربی و تست‌هایی از رشته‌ی ریاضی که با مطالب ریاضی تجربی همخوانی دارد، دیگر تست‌های این کتاب هستند.

تست‌های تکراری نیز حذف شده‌اند. به طور کلی در بیش از 3000 تست، کلیه‌ی نیازهایی را که یک دانش‌آموز تجربی در طول سال تحصیلی دارد، در این کتاب گردآوری شده است. پاسخنامه تشریحی کتاب نیز در جلد دوم آمده است. ما در چاپ جدید این کتاب بهبود کیفیت را در نظر داشته‌ایم. در بازار کتاب، حدوداً 5 یا 6 کتاب جامع به این شکل برای ریاضی تجربی وجود دارد و هر دانش‌آموزی تنها یکی از این کتاب‌ها را داشته باشد، کفایت می‌کند. این کتاب‌ها تا 70 درصد در صورت سوالات شباهت دارند و در درسنامه و پاسخنامه تشریحی تفاوت دارند که با این اوصاف، معلم، مشاور و خود دانش‌آموزان باید انتخاب کنند که با کدام کتاب ارتباط بهتری برقرار می‌کنند.

ترکیب تابع، حد، مثلثات، لگاریتم و مشتق می‌تواند 15 تست (50 درصد) صحیح را در کنکور برای دانش‌آموزان به ارمغان آورد. این مباحث با هم ارتباط تنگاتنگی دارند و با تسلط بر هر یک، تاثیر مثبتی در مبحث دیگر خواهید دید. عصای دست دانش‌آموزان در این مباحث قدر مطلق، براکت، معادله، نامعادله، تعیین علامت، معادله و تابع درجه دوم است که در کنکور نظام جدید خودشان 5 تست مجزا دارند و لازمه‌ی مباحث مهمی که گفته شد، هستند. اگر این عصا را در دست داشته باشند با دیدن سوالات سراسری 10 سال اخیر و بررسی آن‌ها، می‌توانند حداقل 40 یا 50 درصد را کسب کنند.

ما انتظار داریم جلسه‌ی کنکور اولین باری نباشد که یک دانش‌آموزان با چنین مسئله‌ای مواجه می‌شود. این تجربه را باید سر آزمون‌های آزمایشی و آزمون‌هایی که داوطلبان به روش سه روز یک‌بار در منزل از خود می‌گیرند، به دست آورند. در این آزمون‌ها دانش‌آموز بار اول در مواجهه با سوالات دشوار اشتباه می‌کند و در باتلاق فرو می‌رود ولی بعد از آن یاد می‌گیرد که با شجاعت سوالات دشوار را رد می‌کند و وقت خود را صرف آن نمی‌کند. کنکور روز تجربه کردن نیست، بلکه تکرار کارهایی است که از قبل تمرین کرده‌ایم.

سوالات کنکور 10 سال اخیر جز مهم‌ترین منابع در هفته‌های منتهی به کنکور برای دانش‌آموزان محسوب می‌شود؛ زیرا بسیاری از سوالات کنکور تکراری هستند و ایده‌های تکراری نیز دارند. دانش‌آموزان تجربی اگر قصد کسب درصد بالا در درس ریاضی را دارند می‌توانند از تست‌های منتخب ریاضی رشته‌ی ریاضی نیز استفاده کنند. برای نمونه تست سنگین کاربرد مشتق 99 که فاصله‌ی نقطه‌ی اکسترمم را از نیمساز می‌خواست، مشابه تست ریاضی رشته‌ی ریاضی خارج از کشور 97 بوده است.

کارهای عجیب غریب نکنید. کار عجیب غریب یعنی اینکه فقط تست تالیفی بزنید، یا تست‌های یک کتاب را یک (یا چند) در میان بزنید. به خاطر داشته باشید که همیشه کتابی را خریداری کنید که به تعداد نیاز شما تست دارد. اگر فرصت برای 2000 تست دارید، کتابی خریداری کنید که 2000 تست داشته باشد، نه اینکه کتابی با 4000 تست تهیه کنید و تست‌های آن را یک در میان بزنید. از کتاب‌ها و فیلم‌های خیلی قدیمی استفاده نکنید. زیرا رویکردها تغییر کرده است. اگر تجربی هستید و می‌خواهید ریاضی رشته‌ی ریاضی را بزنید، منتخب سوالات را با نظر دبیر یا مشاورتان بزنید نه اینکه خودتان اجتهاد کنید و تصمیم بگیرید. نکته‌ی دیگر اینکه یک کتاب یا کلاس را نیمه رها نکنید و به سراغ موارد دیگر بروید. یک کتاب یا یک دبیر مناسب انتخاب کنید و تا انتها در آن مسیر حرکت کنید. به عبارت دیگر از این شاخه به آن شاخه نپرید. در ضمن حتماً از تجربیات مشاوران خود استفاده کنید.

تصور من بر این است که به اندازه 98 ساده نخواهد بود و به این هم امید دارم که به سختی 99 نباشد.

چون قرار بر این است که دولت عوض شود، اگر کنکور به تعویق بیفتد، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دولت بعدی باید سازمان سنجش و آموزش کشور را به سمت برگزاری کنکور ببرد؛ بنابراین ممکن است به هم‌ریختگی‌هایی پیش بیاید. از طرف دیگر اوضاع واکسیناسیون در کشور خوب است و همه‌ی کادر درمان واکسن دریافت کرده‌اند. افراد مسن نیز از نظر واکسیناسیون اوضاع بدی ندارند و وضعیت آنچنان بد نیست. با این اوصاف احتمال تعویق کنکور تقریباً منتفی است.

برای کسی که روش کتاب خواندن را می‌داند، بله کافی است و حتی کتاب از کلاس کامل‌تر است. زیرا در کلاس محدودیت درک مخاطب را داریم ولی در کتاب دست ما بازتر بوده و مطالب بیشتری را گنجانده‌ایم. ما ایرانی‌ها اساساً کتاب‌خوان نیستیم و با کتاب کاری را به صورت کامل یاد نمی‌گیریم. به طور کلی بیشتر عادت به شنیدن داریم تا خواندن. بنابراین اگر با کتاب بتوانید یادگیری خود را کامل کنید، همان کفایت می‌کند اما اگر چنین ویژگی ندارید، بهتر است از کلاس در کنار کتاب استفاده کنید.

تمرینات کتاب‌های درسی نظام جدید تمرین‌های خوبی دارند؛ بنابراین اگر یازدهم هستید، حتماً تمرینات کتاب را به صورت دقیق بررسی کنید. ثانیاً روند سوالات در درس گسسته و هندسه 3 (دوازدهم) خیلی قابل تغییر نیست. برای مثال سوال گسسته سراسری 99، کپی سوال گسسته سراسری 92 بود، بدون تغییر عدد! بنابراین با بررسی دقیق سوالات کنکور 10 سال اخیر، احتمال موفقیت در دروس هندسه 3 و گسسته (و آمار و احتمال) وجود دارد. اما درباره‌ی هندسه پایه (دهم و یازدهم)، شناخت تیپ‌ها و فرمول‌ها کافی نیست و شما باید دست به قلم شوید و روش فکر کردن را بلد باشید. اگر اندیشیدین به سوالات هندسه را فرا بگیرید می‌توانید به حل سوالاتی از هندسه که برای اولین بار می‌بینید، امیدوار باشید.

• شأن شاگرد زرنگ بالاتر از وقت گذاشتن در فضای مجازی است.
• کنکور سرباز می‌خواهد، نه سردار.